Bạn thân mến! Bạn đã biết Hà Tĩnh ở đâu chưa? Hà Tĩnh có những đặc sản gì? Nét nỗi bật của văn hóa ở Hà Tĩnh là gì? Hãy khám phá ở đây nhé!
A. TỔNG QUAN VỀ HÀ TĨNH
Hà Tĩnh nằm ở đâu?
Hà Tĩnh là một trong những tỉnh đặc biệt, một tỉnh nhỏ nhưng không sát nhập với tình nào năm 2025.
- Phía bắc giáp Nghệ An
- Phía Đông là biển
- Phía Tây có dãy Trường Sơn (rừng nguyên sinh) và giáp với Lào
- Phía nam giáp quản Trị (Quảng Bình củ) có địa phận đèo ngang (được mô tả nhiều trong văn học: Bước tới đèo ngang bóng xế tà/ Cỏ cây chen đá, lá chen hoa….)
Xem sơ đồ vị trí tổng quan của Hà Tĩnh:
Văn hóa cửa Hà Tĩnh có gì đặc sắc?
Theo dòng lịch sử bạn sẽ thấy vùng đất này nằm trong sự giao thoa của các nền văn hóa: Việt – Chăm – Hán – Khơme. Sau này thì có ảnh hưởng của văn hóa Pháp.
Về tôn giáo: ảnh hưởng mạnh của đạo thánh hiền, và đạo Phật. Vì vậy bản tánh con người nơi đây khá chân thành và mộc mạc.
Bạn thân mến! ví như chúng ta xem xét chất lượng một loại quả, chúng ta cần phải xem giống của cây đó thế nào (chủng tử), môi trường đất khí hậu làm sao? Nước tưới tắm cho nó là gì? Nó cộng sinh với ai và như thế nào? Thì bây giờ chúng ta muốn tìm hiểu đặc sản của Hà Tĩnh cũng như vậy. Cần phải xem xét tận gốc rễ.
Nếu có dịp ghé thăm vùng đất này, dưới đây là những đặc sản nhất định bạn phải thưởng thức và mua về làm quà:
B. DANH SÁCH CÁC ĐẶC SẢN HÀ TĨNH
1. Kẹo Cu Đơ – Hương Vị Thắm Tình Quê Hương
Người ta thường bảo: “Chưa ăn Cu Đơ, chưa đến Hà Tĩnh”. Món kẹo có cái tên độc lạ này là sự kết hợp hoàn hảo giữa vị ngọt đậm của mật mía nguyên chất, chút cay nồng của gừng tươi, béo bùi của hạt lạc (đậu phộng) và độ giòn rụm của bánh tráng vừng.
Cách thưởng thức đúng điệu: Nhâm nhi một miếng kẹo Cu Đơ cùng một bát chè xanh (trà xanh) nóng chát nhẹ. Vị đắng chát của trà sẽ tôn lên vị ngọt thanh, cay ấm của kẹo, tạo nên một trải nghiệm ẩm thực vô cùng tao nhã.
2. Bánh Mướt Ram Giò – Bữa Sáng Chuẩn Vị Hà Tĩnh
Sự kết hợp giữa hai món ăn tưởng chừng chẳng liên quan lại tạo nên một thương hiệu khó quên:
- Bánh mướt: Tương tự như bánh cuốn miền Bắc hay bánh ướt miền Nam, nhưng bánh mướt Hà Tĩnh thơm mùi gạo mới, mỏng, dai và được phết một lớp mỡ hành béo ngậy.
- Ram giò: “Ram” (cách gọi chả giò/nem rán của người miền Trung) được gói bằng vỏ bánh mướt phơi sương, nhân miến thịt bên trong rán giòn rụm. Khi ăn, người ta cuộn cây ram giò vào trong lá bánh mướt, chấm cùng nước mắm tỏi ớt pha chua ngọt.
- Rau + nước chấm + gia vị: bổ sung hương vị theo ý thích mà còn tăng độ ngon lên hàng chục lần, ngoài ra còn giúp đỡ ngán.
- Quý khách cần mua bánh ram hãy xem: Vỏ Ram Hải Yến
3. Bánh Đa Vừng (Bánh Tráng) – Giòn Rụm, Béo Bùi
Không giống như bánh đa ở các vùng miền khác, bánh đa vừng Hà Tĩnh (đặc biệt là vùng Chợ Cày) có màu đen sẫm đặc trưng vì được phủ kín một lớp vừng đen (mè đen).
- Bánh dày dặn, khi nướng trên than hồng tỏa ra mùi thơm phức.
- Khi ăn có vị bùi béo của vừng, cay nhẹ của tiêu và tỏi gia vị băm nhỏ pha trộn trong bột gạo. Món này dùng để ăn vặt hoặc xúc hến xào thì “hết sảy”.
4. Món chè chợ Hà Tĩnh
Đây là món đi vào ký ức của rất nhiều người Hà Tĩnh nhé bạn!
Ẩm thực chè tại khu vực chợ Hà Tĩnh nổi tiếng với sự đa dạng, mang đậm hương vị truyền thống xứ Nghệ. Những gánh chè bình dân tại đây phục vụ quanh năm với các món nổi bật như chè thập cẩm, chè đậu đỏ, sâm bổ lượng và chè trôi nước, có giá dao động từ 20.000đ – 30.000đ/ly.
Các món chè nổi bật:
- Chè thập cẩm: Món ăn tuổi thơ trứ danh, kết hợp hoàn hảo giữa vị ngọt bùi của các loại đậu, thạch sương sáo và nước cốt dừa béo ngậy.
- Chè đậu đỏ / hạt sen nóng: Thức quà được người dân ưa chuộng vào mùa lạnh, vị ngọt thanh, thơm bùi.
- Sâm bổ lượng: Lựa chọn bán chạy (best-seller) giúp thanh nhiệt, có vị ngọt dịu nhẹ và rất dễ ăn
5. Món bánh bèo ngõ hẻm
Thành phố Hà Tĩnh không to lắm, như một thị trấn nho nhỏ, có nhưng con hẻm nho nhỏ. Và có những cái quán trong con hẻm đó, lại có các cô cậy học trò hay tụ tập ở đó. Đó là những quán bánh bèo ngõ hẻm ở Tp Hà Tĩnh.
Ngày nay những quán này không chỉ phục vụ các thượng khách học trò, mà còn rất nhiều các tầng lớp khác nhau.
Bánh bèo Ngõ Hẻm tại TP. Hà Tĩnh là phiên bản bánh bèo bột lọc nhân tôm thịt xào mặn, dẻo dai và đậm đà. Bánh được chan cùng nước mắm chua ngọt, rắc thêm hành khô tự làm. Giá bình dân, thường ăn kèm bánh khoai, quẩy nóng hoặc chân gà.
6. Món bánh rán và bánh cụ
Bánh ran hay bánh cục, bánh đúc, bánh nếp… là những món mà làm cho tuổi thơ ngọt ngào hơn. Thật vậy nhiều thế hệ đã khắc sâu vào tâm trí hương vị và ngữ cảnh thững thức nó.
Ngoài ra các món này còn là quà biếu thân nhau như: cháu biếu ông bà, cho cháu mua biết người lớn hay trẻ nhỏ.
Bánh rán, hay bánh dúc, bách cụ… luôn có bán tại các phiên chơ quê, nếu bạn đến Hà Tĩnh nên đi chơ quê một lần.
Nếu Doremon (mèo máy thế kỷ 22) biết thông tin này, nó sẽ đến Hà Tĩnh để sống.
7. Bưởi Phúc Trạch – “Đệ Nhất Danh Quả” Vùng Hương Khê
Hà Tĩnh có một thứ quả tiến vua nổi tiếng, đó là bưởi Phúc Trạch. Loại bưởi này có hình cầu tròn, khi chín có màu vàng hương.
- Hương vị: Tép bưởi mọng nước nhưng không hề bị nát, dễ tách. Khi ăn, bạn sẽ cảm nhận được vị ngọt thanh đậm đà, hơi có chút vị chua nhẹ đọng lại ở đầu lưỡi, rất kích thích vị giác. Bưởi Phúc Trạch thường vào mùa vào khoảng tháng 8 – tháng 9 âm lịch (dịp Trung thu).
8. Các món khác
Hà Tĩnh còn nhiều món đặc sản phân hóa theo vùng như: vùng núi, vùng đồng bằng, vùng biển… Nhưng nhìn chung thì hương vị ngon, đậm đà, nhưng khá đơn điệu và mộc mạc như người Hà Tĩnh.
Ẩm thực Hà Tĩnh không xa hoa, cầu kỳ mà chinh phục thực khách bằng chính sự nguyên bản, đậm đà và cái tâm của người làm ra nó. Nếu có dịp ghé qua dải đất miền Trung này, bạn đừng quên dừng chân và tự mình trải nghiệm những hương vị đặc trưng này nhé!
C. NÓI THÊM
Nói về các món ăn ở Hà Tĩnh mà không nói đến con người sẽ thiếu thiếu. Vì vậy ở đây sẽ nói thêm về đặc tính con người và các danh nhân ở đây nhé!
Tính cách người Hà Tĩnh nói chung
- Thật thà, chân thật
- Hiếu học
- Tình cảm và đoàn kết
- Có phần nóng tính và thô lỗ
Các danh nhân Hà Tĩnh
Hà Tĩnh là vùng đất “địa linh nhân kiệt”, cái nôi sản sinh ra nhiều bậc vĩ nhân, danh y, nhà thơ lớn và các nhà hoạt động cách mạng xuất chúng của Việt Nam.
Những danh nhân nổi tiếng nhất quê Hà Tĩnh bao gồm:
- Đại thi hào Nguyễn Du (1766 – 1820): Quê làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân. Tác giả kiệt tác Truyện Kiều, được UNESCO vinh danh là Danh nhân văn hóa thế giới.
- Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (1720 – 1791): Quê gốc tại làng Liêu Xá (Hưng Yên) nhưng lớn lên và gắn bó phần đời cuối tại huyện Hương Sơn. Người đặt nền móng cho y học cổ truyền Việt Nam.
- Uy Viễn Tướng Công Nguyễn Công Trứ (1778 – 1858): Quê xã Xuân Giang, huyện Nghi Xuân. Là danh tướng, nhà kinh tế và nhà thơ tài hoa, có công lớn trong việc khai hoang lấn biển.
- Đình nguyên Tiến sĩ Phan Đình Phùng (1847 – 1895): Quê xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ. Lãnh tụ kiệt xuất của phong trào Cần Vương chống Pháp
Các nhà lãnh đạo cách mạng:
- Trần Phú (1904 – 1931): Quê xã Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ. Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương.
- Hà Huy Tập (1906 – 1941): Quê xã Cẩm Hưng, huyện Cẩm Xuyên. Cố Tổng Bí thư của Đảng Cộng sản Đông Dương.
Văn nghệ sĩ và các lĩnh vực khác:
- Danh họa Nguyễn Phan Chánh (1892 – 1984): Quê tại huyện Thạch Hà. Cây đại thụ của nền hội họa tranh lụa Việt Nam.
- Nhà thơ Xuân Diệu (1916 – 1985): Quê huyện Can Lộc. “Ông hoàng thơ tình” trong phong trào Thơ Mới.
- Nhà thơ Huy Cận (1919 – 2005): Quê huyện Vũ Quang. Một trong những nhà thơ xuất sắc nhất của phong trào Thơ Mới và nền thơ ca hiện đại.
Thân ái
– Web: www.haiyen.net
– Youtube: @dacsanhaiyen
– Facebook: @www.haiyen.net









